OBK logo Ogólnopolska Baza Kolejowa

Zabrze Biskupice

Ostatnia zmiana: 2017-10-29

Opis ogólny
Dworzec w Biskupicach oddano do użytku w momencie otwarcia nowej linii kolejowej Gliwice – Bytom – Królewska Huta 27’10 1872 roku. Z założenia miała to być linia wspomagająca rozwijający się coraz intensywniej przemysł ciężki i wydobywczy. Kilkanaście lat wcześniej berliński przemysłowiec August Borsig rozpoczął w tym miejscu budowę wielkiego kombinatu górniczo – hutniczego z kopalnią „Hedwigswunsch” (późniejsza „Jadwiga” i jeszcze później „Pstrowski” obecnie Zakład Górniczy Seltich) i Ludwigsglück (później „Ludwik”, obecnie nieczynna) oraz koksownią Jadwiga (obecnie należy do spółki JSW KOKS S.A) i hutą żelaza (nie istnieje). Dla robotników tych zakładów wybudowano osiedle robotnicze noszące nazwę od jego założyciela – „Borsigwerk”. Kiedy linia kolejowa dotarła w pobliże tego miejsca stacja otrzymała tę samą nazwę. Od linii kolejowej odchodziły liczne bocznice w kierunku zakładów. Sam dworzec miał służyć do obsługi pasażerskiej ludności dojeżdżającej koleją do zakładów, chociaż tak naprawdę większość mieszkała w pieszej odległości. Budynek pełnił również dodatkową funkcję związaną z obsługą ruchu towarowego. Znajdowały się tam mieszkania pracowników kolei, którzy obsługiwali ruch towarowy, bardzo intensywny. Stacja posiadała cztery perony, ale poza nimi było jeszcze siedem torów do ruchu towarowego. W roku 1927 kolonia Borsigwerk została włączona do miasta Hindenburg O/S, stacja zmieniła więc nazwę na „Hindenburg – Borsigwerk”. W latach 30' pojawiła się też na krótko nazwa Hindenburg - Nordost. Kolejna zmiana nazwy nastąpiła po zmianie granic. „Zabrze Biskupice” zostały do dziś. Po wojnie dworzec obsługiwał dość duży ruch pasażerski związany z dojazdem do okolicznych zakładów pracy. Wszystkie one znajdują się w pewnej odległości od osiedli a przez wiele lat nie docierały tam autobusy. W dalekie podróże raczej się stamtąd nie wybierano. Ani pociągi dalekobieżne tamtędy nie jeździły, a i mieszkańcy nawet Biskupic, mieli łatwiejszy dojazd do głównego dworca w Zabrzu. Tym niemniej jednak była to druga największa stacja w Zabrzu. Kiedy okoliczne zakłady swoją działalność albo zakończyły, albo znacznie ograniczyły, zapotrzebowanie na dworzec zupełnie spadło. Zresztą wszędzie już można było dojechać łatwiej autobusem. Zamknięcie ruchu pasażerskiego na linii z Bytomia do Gliwic w latach dziewięćdziesiątych XX wieku chyba dla nikogo nie było utrudnieniem. Jeszcze przez kilka lat budynek był wykorzystywany jako obiekt socjalny pracowników kolei. Aż w XXI wieku całkiem upadł. Prawdopodobnie za kilkanaście miesięcy podzieli los dworca Zabrze Północ leżącego na tej samej linii. Ten, chociaż w opłakanym stanie – jeszcze jest. Ale piękne dziewiętnastowieczne budynki zakładów Borsiga już w większości zniknęły, pora więc na dworzec. Pewnie zniknie zupełnie niezauważenie, bo już nikt tamtędy nie przechodzi. Nie pomogła stacji wrócić do życia nawet reaktywacja ruchu pasażerskiego z Bytomia do Gliwic od stycznia 2008. Pociąg zatrzymuje się tylko na jednej stacji pośredniej Bobrek. Przejeżdżając obok stacji Zabrze Biskupice i Zabrze Północ nawet nie zwalnia, a pasażerowie ich nie zauważają. Zresztą, kto by miał wysiadać. Dziś w pobliżu kręcą się tylko kolejarze, którzy cały czas obsługują ruch towarowy i codziennie w pobliżu dworca formują składy węglarek i cystern. (info: Wojciech Gross, 2005-11-17)

Na stacji stał piękny dziewiętnastowieczny budynek podobny do pozostałych budowanych w połowie XIX wieku przez Oberschlesien Eisenbahn. W Zabrzu - przetrwał najdłużej. Pozostałe zostały zburzone znacznie wcześniej: Zabrze zastąpiono w 1967 konstrukcją szklano-stalową, Zabrze Wschód zburzono w połowie lat osiemdziesiątych, Zabrze Północ wyburzono w 2004. Budynek stacji "na Borsigu" był dość ciekawie umiejscowiony względem peronów. Znajdował się on około pięciu metrów poniżej ich poziomu, choć na starych zdjęciach widać, że kiedyś tory i budynek były na jednym poziomie. Żeby dojść do peronów trzeba było wyjść z budynku wejść schodami na perony. Po dwa z każdej strony. Do budynku dworca prowadziła droga biegnąca 600 metrów między torami od najbliższego skrzyżowania, które jest w środku przejazdu kolejowego. Budynek był trzykondygnacyjny. Na dole była kasa, poczekalnia i toalety (choć te pierwotnie były w budynku obok, potem przerobionego na magazynek). Na piętrze były dawno temu mieszkania dla pracowników kolei, potem wykorzystywane jako biura. Na trzeciej kondygnacji był typowy strych ze skośnym dachem. Przez ostatnie lata budynek był kompletnie zdewastowany. Nie została ani jedna kompletna szyba. Na parterze tylko potłuczone szkło. Na piętrze fragmenty tynku, który odpadł ze ścian, resztki pieców kaflowych oraz cała masa dokumentów kolejowych. Kilkanaście metrów dalej wciąż znajduje się budynek magazynowy, czasem określany dworcem towarowym. Z tym, że nie jest on bezpośrednio przy torach i nie ma przy nim rampy.
Kiedy po latach postanowiono reaktywować ruch pasażerski lokalny na tym odcinku, stacji nawet nie uwzględniono w rozkładzie.
(info: Wojciech Gross, uaktualnione 2017-10-10).
Dane tabelaryczne
Województwo: śląskie
dodatkowe tory: są, zdatne do eksploatacji
budynki: był, ale już nie istnieje
lokomotywownia: nie ma i nie było
zadaszenie peronów: rozebrano wiatę nad peronem
semafory: świetlne
przejście podziemne: nie ma i nie było
kasa: zlikwidowana lub nieczynna
przejście nadziemne: nie ma i nie było
wieża wodna: była, ale obecnie już nie istnieje
perony: Perony: 4
Krawędzie peronowe: 6
kody: IBNR:4384
Obraz
Linie przechodzące przez stację
[Pokaż/ukryj poza zasięgiem]
  23,160 Bytom – Wrocław Główny (132)  
  0,000 Zabrze Biskupice – Gliwice (147)  
  23,160 Bytom Bobrek – Zabrze Biskupice  
  6,210 Ruda Śląska Chebzie – Zabrze Biskupice (189)  
  Zabrze Biskupice – Wesoła  
  Elektrociepłowania i kopalnia Miechowice  
  Zabrze Biskupice – bocznice  
Stan linii « Pokaż/ukryj
Stacje w pobliżu
Rokitnica (śląskie) 0,27 km
PD (śląskie) 0,71 km
Biskupice Wąskotorowe (śląskie) 0,99 km
Kopalnia Pstrowski pole Rokitnica (śląskie) 1,42 km
Wojciech (śląskie) 1,86 km
Szyb Szczęść Boże KWK Królowa Luiza (śląskie) 1,88 km

Jeżeli masz jakieś materiały, które powinny Twoim zdaniem znaleźć się na tej stronie - wyślij je do nas.
Uzupełnij dane  | Napisz email do redakcji |

Komentarze:

  • #1 janusz nowaczewski (2016-08-18 23:52:19)
    http://www.zabrze.ap… trochę historii stacji. Odpowiedz»
  • #2 ... (2017-10-13 23:49:18)
    Przydała by się weryfikacja wpisywanych danych ... z tabelki można wywnioskować że stacja jest nieczynna od 2001r. ... a to bzdura. Odpowiedz»
  • #3 (odp. na #2) Marek Potocki (2017-10-14 07:24:14)
    Dzięki za uwagę. Rozumiem, że wtedy zamknięto ją dla ruchu pasażerskiego? Z wprowadzonych do bazy rozkładów wynika, że miało to miejsce między 2001 a 2008. Odpowiedz»
  • #4 (odp. na #3) ... (2017-10-14 07:47:49)
    Nie pamiętam dokładnie :/ Odpowiedz»

[Dodaj nowy komentarz]

Bardzo prosimy o zamieszczanie komentarzy merytorycznych i napisanych w sposób kulturalny. Dzięki temu czytanie ich będzie dla wszystkich przyjemniejsze. Redakcja zastrzega sobie prawo odrzucania, usuwania, bądź niezmieniającą merytorycznego przekazu ingerencję w treść komentarzy (moderację) bez podania przyczyny.

Stacja kolejowa Zabrze Biskupice

Do zapisu

Wyobraź sobie, że chcesz dowiedzieć się czegoś o linii kolejowej. Na przykład kiedy powstała, jaki miała prześwit, co i z jaką prędkością nią jeździło. Jakie są na niej obiekty inżynierskie, a jakie były. Jakie stacje, przystanki bocznice… No po prostu wszystko.
Myślisz sobie – niewykonalne. Takich danych nie ma, albo są nie do wygrzebania z archiwum. Też tak myślałem, aż wpadł mi w ręce opracowany przez niezastąpionego szperacza w archiwach Jarosława Szczuryka Vel Szczerbę "Historyczny opis linii Łuków – Lublin". Pozycja jest może niegruba (raptem 76 stron), ale niezwykle skondensowana. Nie ma tam opisów przyrody, wycinków z gazet, czy wspomnień. Tylko tabele z danymi, mapy i to wszystko przeplecione archiwalnymi zdjęciami.

Jeśli interesuje cię historia tej linii i chciałbyś się czegoś nowego dowiedzieć, to nie szukaj dalej. Lepszego źródła nie ma. Aby wejść w posiadane tego opracowania skontaktuj się z autorem: Napisz e-mail

Trwa zapis, proszę czekać...