OBK logo Ogólnopolska Baza Kolejowa

Guben (Gubin)

Ostatnia zmiana: 2017-06-24

Opis ogólny
Opis ogólny:

Przez pierwszych kilkanaście miesięcy po zakończeniu wojny stacja była obsadzona pracownikami PKP, którzy współpracowali z niemieckimi kolejarzami. Nie był pewny ostateczny kształt granicy i spodziewano się, że Guben może w całości przypaść Polsce. Tymczasem w Gubinie nie było żadnej infrastruktury do obrządzania parowozów czy utrzymania wagonów, dworzec w Gubinie został urządzony później i zawsze miał charakter dość prowizoryczny. Dość długo więc pociągi wysadzały w Gubinie pasażerów i przejeżdżały do Guben, gdzie był cały serwis parowozowo-wagonowy, a po obrządzeniu podstawiały się z powrotem na stację w Gubinie. Na samym początku w ogóle nie było przystanku w Gubinie, ale pasażerowie wysiadali w Guben i na podstawie posiadanych dokumentów meldunkowych pieszo przekraczali granicę z powrotem do Polski. (Informacja uzyskana od emerytowanego maszynisty ze Zbąszynka, jeżdżącego tą linią zaraz po wojnie.) (info: Paweł B., 26-11-2012)

Stacja powstała gdy Gubin i Guben stanowiły jeden organizm miejski w północno-zachodniej jego części, na lewym brzegu Nysy Łużyckiej. Znalazła się ona na bardzo ważnej trasie kolejowej łączącej Berlin z Wrocławiem, co po budowie linii do Zbąszynka, Chociebuża i Forst spowodowało, że Guben stał się ważnym i rozbudowanym węzłem kolejowym. W latach 1904 - 1938 dworzec był skomunikowany z resztą miasta przy pomocy tramwaju, łączącego prawy i lewy brzeg Nysy Łużyckiej. Obecnie, po podziale miasta na 2 części i budowie dużego osiedla mieszkaniowego na zachodzie, stacja znalazła się praktycznie w środku miasta Guben. Z drugiej jednak strony polski Gubin został odcięty od dworca i musiał się zadowolić peryferyjnymi stacyjkami, położonymi w znacznym oddaleniu od centrum. Stanowiło to gwóźdź do trumny dla przewozów pasażerskich najpierw do Lubska, na polskim odcinku Berlinki, a następnie do Zielonej Góry. Teraźniejszość węzła to bardzo intensywny ruch pociągów pasażerskich na linii Frankfurt - Chociebuż, obsługiwany przede wszystkim elektrycznymi zespołami trakcyjnymi. Ruch towarowy prowadzony jest, oprócz wcześniej wymienionej, na linii do Czerwieńska (Zbąszynka), gdzie przewozy pasażerskiej wycofano w 2002 roku. Na linii do Forst przewozy pasażerskie zawieszono w 1981 roku, zaś w 1995 roku zamknięto ją całkowicie, pozostawiając krótki odcinek do obsługi zakładów przemysłowych. Smutny jest natomiast los Berlinki, jednej z najważniejszych linii kolejowych w Niemczech przed 1945 rokiem. Po zmianie granic w 1945 roku linia została przecięta granicą państwową, pozbawiona jednego z torów i wyłączona z normalnej eksploatacji. Tor na terenie Guben jest w zasadzie kompletny ale strasznie zarośnięty przez chaszcze. (info: wasiukibic 21-VI-2014)

Opis infrastruktury:

Stacja położona na skrzyżowaniu dawnej magistrali Berlin - Wrocław z liniami do Chociebuża i Czerwieńska (Zbąszynka). Stąd też podzielona jest na dwie grupy torów. Zachodnia obsługiwała dawniej Berlinkę, a dziś przeznaczona jest dla obsługi ruchu towarowego i pasażerskiego na trasie Frankfurt - Guben - Chociebuż. Strona wschodnia zaś dawniej obsługiwała linie do Zbąszynka, Chociebuża i Forst obecnie (po reorganizacji ruchu i zamknięciu linii do Forst i Wrocławia) przeznaczona jest przede wszystkim dla pociągów towarowych udających się w kierunku Zbąszynka. Linia z Chociebuża jest wprowadzona w węzeł w sposób bezkolizyjny, wiaduktem nad torem biegnącym w kierunku Lubska oraz ulicami miejskimi. Pozostałe trasy krzyżują się z ulicami miejskimi w jednym poziomie. Wyjątkiem jest wiadukt w ciągu ulicy Chociebuskiej. Na terenie Guben znajdują się dwa mosty kolejowe przez Nysę: północny na linii do Czerwieńska (Zbąszynka) - czynny ale pozbawiony południowej nitki szyn oraz południowy, nieczynny i pozbawiony północnej nitki szyn. Obecny układ torowy stacji to kilkanaście zelektryfikowanych torów obsługujących intensywny ruch towarowy (głównie tranzytowy) i pasażerski. Część stacji przeznaczona dla obsługi ruchu osobowego posiada 4 krawędzie peronowe - dwie bezpośrednio przy budynku dworcowym ( nr 2 po stronie zachodniej i nr 8 po stronie wschodniej) oraz dwie przy peronie wyspowym (nr 1 i nr 3). Co ciekawe nie natrafiłem nigdzie na numerację peronów - zarówno w informacji papierowej jak i komunikatach dźwiękowo-wizualnych w powszechnym użyciu są tylko numery krawędzi. Obecnie do obsługi ruchu pasażerskiego są wykorzystywane tylko krawędzie nr 1 i 2 po zachodniej stronie dworca. Krawędź nr 8 po stronie wschodniej służyła do 2002 roku do odprawy pociągów w kierunku Zielonej Góry. Zachodnia część stacji pasażerskiej (krawędzie nr 1, 2, 3) posiadają zadaszenie w postaci długich wiat peronowych, brakuje natomiast zadaszenia nad krawędzią nr 8 po wschodniej stronie dworca. Dojście do peronu wyspowego i budynku dworca od strony ulicy Bahnhofstrasse zapewnia przejście podziemne, którego wyloty zabezpieczone są wiatrołapami. Po wschodniej stronie stacji znajdowały się tory i place ładunkowe obecnie częściowo nieczynne i rozebrane. Tam też znajdowało połączenie toru bocznego przecinającego Grunewalderstrasse biegnącego w kierunku terenów przemysłowo-składowych znajdujących się nad brzegiem Nysy Łużyckiej. Obecnie tor ten jest nieczynny i częściowo rozebrany. Druga bocznica znajduje się w południowo-zachodniej części stacji i biegnie do zakładów metalowych znajdujących się przy Gasstrasse. Tor rozgałęzia się na 2 części i przekracza ulicę w poziomie jezdni by wkroczyć na teren zakładu i ulegać dalszym rozgałęzieniom. Szyny są dobrze utrzymane i wyglądają na jeżdżone. Jeden z torów dawniej przecinał ów zakład i biegł dalej na południe wzdłuż nasypu linii do Chociebuża, aby następnie rozgałęzić się do 3 torów i wkroczyć na teren przemysłowo-składowy położony przy Nysie Łużyckiej wzdłuż Berlinki. Dziś tory te są rozebrane, na części z nich ulokowano parking, śladu szyn widoczne są jeszcze na przejeździe kolejowym, ostały się także ślady na łące w postaci koryt i tłucznia. Niewykluczone, że dawniej bocznic zakładowych istniało więcej - Guben było niegdyś ośrodkiem przemysłu włókienniczego, istniało tu wiele fabryk z tej branży. Tor do lokomotywowni był zelektryfikowany i odgałęział się od torów stacyjnych zaraz za przejazdem kolejowym na ulicy Kupferhammerstrasse. Obecnie jest on rozebrany. Sieć trakcyjna zawitała na stację w 1990 roku, sygnalizacja jest tu świetlna. Dojazd do budynku dworca z miasta od strony południowej. Przy budynku znajduje się skromny postój taryf i kryte miejsca postojowe dla rowerów. (info: wasiukibic 21-VI-2014)

Opis budynków:

Budynek dworca położony wyspowo pomiędzy grupami torów dla kierunków Frankfurt - Chociebuż i Czerwieńsk. Obiekt pochodzi z połowy XIX wieku, jest ciekawy architektonicznie i dobrze utrzymany. Mieści w sobie kasę biletową (czynna w określonych godzinach) oraz biura spółek kolejowych. Brak natomiast czynnych kiosków, gdzie można kupić gazetę czy coś do picia. Za dworcem znajduje się jeszcze jeden dużych budynek kolejowy ale jest on obecnie opuszczony i wygląda nieatrakcyjnie w porównaniu z sąsiednim dworcem. Kilkaset metrów za dworcem w kierunku północnym (także w międzytorzu zachodniej i wschodniej części stacji) stoi dawna wieża wodna - jej stan zewnętrzny oceniam jako dostateczny. Przed dworcem stoi także niewielki magazyn (być może pocztowy) - obecnie nieczynny i pozbawiony rampy załadunkowej od strony placu. Magazyny ekspedycji towarowej znajdowały się we wschodniej części stacji przy Grunewalderstrasse i Bahnhofstrasse - część z nich jest nieczynna, część ma zmienione przeznaczenie. Sterowaniem ruchem na stacji zajmują się dwie potężne nastawnie. Na głowicy północnej - B1 (dysponująca), stojąca po jej zachodniej części. Na głowicy południowej W2 (wykonawcza), stojąca na międzytorzu przy wiadukcie w ciągu ulicy Chociebuskiej. Przy Kupferhammerstrasse (głowica północna) stoi jeszcze posterunek dróżnika (utrudniona widoczność z nastawni B2 ze względu na obecność drzew i ukształtowanie terenu). Lokomotywownia posiadająca 4-stanowiskową halę postojową znajdowała się w północno-zachodniej części stacji. W jej skład wchodziła także wieża ciśnień (mniej więcej w połowie drogi między Kupferhammerstrasse i szopą), budynki biurowe, kotłownia, instalacja do napełniania piaskiem, stacja paliw i obrotnica. Dziś, za wyjątkiem wieży ciśnień, która znajduje się bliżej zabudowań ludzkich, wszystkie obiekty są zdewastowane. (info: wasiukibic 21-VI-2014)

Wspomniane już w opisie dwie wieże wodne, nieczynne, stoją w różnych miejscach:

- pierwsza, na wyspie między torami, tak jak budynek dworca, ale ok. 380 m na północ od budynku dworca.

Wieża zbudowana z cegły, otynkowana, z trzema wstawkami z ciemnożółtej i brunatnej cegły w kilku miejscach,

bezpośrednio pod dachem, nieco niżej przy zbiorniku wody i w dolnej części nad drzwiami, ma wysokość ok.20 m..

Wieża w rzucie ośmiokątna z podkreślonymi narożnikami (lizenami – niby kolumnami).

Na jednej ze ścian olbrzymi wskaźnik poziomu wody w zbiorniku wieży. Łącznie z budynkami dworca wpisana na listę

dziedzictwa kulturowego (chociaż prawdopodobnie powstała w nieco innym czasie niż dworzec i z innej cegły),

- druga o podobnym kształcie, zbudowana z brunatnej cegły, stoi ok. 470 m na pn-zach od przejazdu kolejowego w Kupferhammerstraße przy bocznicy prowadzącej do Bahntriebswerk Guben, zakładu remontu lokomotyw, zakład zatrudniał ponad 100 pracowników, działał do 1992 r. (przeniesiono go do Cottbus), obecnie zdewastowany. Wieża wodna obsługiwała powyższy zakład, jest podobna do wieży bliżej dworca, także w rzucie ośmiokątna i z wyraźnie zaznaczonymi narożnikami (lizenami), posiada również olbrzymi, metalowy wskaźnik poziomu wody w zbiorniku wieży oraz większą liczbę okien od pierwszej wieży. Współrzędne wieży niewidocznej wśród drzew i przy ślepej drodze N 51°58’26” E 14°41’50”. (info: Bolesław Wojtyniak listopad 2016 r.).
Dane tabelaryczne
Województwo: Republika Federalna Niemiec
dodatkowe tory: są, zdatne do eksploatacji
budynki: używany zgodnie z przeznaczeniem
lokomotywownia: nieużywana zdewastowana
zadaszenie peronów: wiata nad peronem
semafory: świetlne
przejście podziemne: czynne
kasa: czynna
przejście nadziemne: nie ma i nie było
wieża wodna: jest, stan zewnętrzny dobry, wewnętrzny - nierozpoznany
perony: Perony: 3
Krawędzie peronowe: 4
Obraz
Linie przechodzące przez stację
[Pokaż/ukryj poza zasięgiem]
  197,700 Wrocław Muchobór – Gubin Płd. (– Guben) (275)  
  Zbąszynek – Guben (358/494)  
Stan linii « Pokaż/ukryj
Stacje w pobliżu
Granica Państwa (Gubin) (lubuskie) 1,68 km
Granica Państwa (Gubin Płd.) (lubuskie) 2,23 km
Gubin (lubuskie) 2,79 km
Gubinek (lubuskie) 3,31 km
Wałowice (lubuskie) 10,27 km
Gębice Gubińskie (lubuskie) 11,74 km

Jeżeli masz jakieś materiały, które powinny Twoim zdaniem znaleźć się na tej stronie - wyślij je do nas.
Uzupełnij dane  | Napisz email do redakcji |

Komentarze:

[Dodaj nowy komentarz]

Bardzo prosimy o zamieszczanie komentarzy merytorycznych i napisanych w sposób kulturalny. Dzięki temu czytanie ich będzie dla wszystkich przyjemniejsze. Redakcja zastrzega sobie prawo odrzucania, usuwania, bądź niezmieniającą merytorycznego przekazu ingerencję w treść komentarzy (moderację) bez podania przyczyny.

Stacja kolejowa Guben (Gubin)

Do zapisu

Wyobraź sobie, że chcesz dowiedzieć się czegoś o linii kolejowej. Na przykład kiedy powstała, jaki miała prześwit, co i z jaką prędkością nią jeździło. Jakie są na niej obiekty inżynierskie, a jakie były. Jakie stacje, przystanki bocznice… No po prostu wszystko.
Myślisz sobie – niewykonalne. Takich danych nie ma, albo są nie do wygrzebania z archiwum. Też tak myślałem, aż wpadł mi w ręce opracowany przez niezastąpionego szperacza w archiwach Jarosława Szczuryka Vel Szczerbę "Historyczny opis linii Łuków – Lublin". Pozycja jest może niegruba (raptem 76 stron), ale niezwykle skondensowana. Nie ma tam opisów przyrody, wycinków z gazet, czy wspomnień. Tylko tabele z danymi, mapy i to wszystko przeplecione archiwalnymi zdjęciami.

Jeśli interesuje cię historia tej linii i chciałbyś się czegoś nowego dowiedzieć, to nie szukaj dalej. Lepszego źródła nie ma. Aby wejść w posiadane tego opracowania skontaktuj się z autorem: Napisz e-mail

Trwa zapis, proszę czekać...